Na południu Jordanii Polacy odkryli osadę z czasów neolitu

Do miejsca, w którym archeolodzy odkryli osadę neolityczną, można się było dostać, jedynie schodząc stromą ścieżką po kilkusetmetrowej grani. Na zdjęciu zachód słońca nad Wadi Dana, rezerwatem biosfery w Jordanii, leżącym na północ od Shawbak (mailanmaik / <a href="https://pixabay.com/pl/wadi-dana-jordania-zach%C3%B3d-s%C5%82o%C5%84ca-2494517/">Pixabay</a>)

Do miejsca, w którym archeolodzy odkryli osadę neolityczną, można się było dostać, jedynie schodząc stromą ścieżką po kilkusetmetrowej grani. Na zdjęciu zachód słońca nad Wadi Dana, rezerwatem biosfery w Jordanii, leżącym na północ od Shawbak (mailanmaik / Pixabay)

Polscy archeolodzy z Uniwersytetu Jagiellońskiego odnaleźli osadę z czasów neolitu znajdującą się w południowej Jordanii. Wyprawa archeologiczna dotarła w trudno dostępne tereny górskie, gdzie jeszcze nigdy nie prowadzono wykopalisk.

Pionierskie prace archeologiczne

Piotr Kołodziejczyk, kierownik ekspedycji, tłumaczy w nadesłanych PAP materiałach prasowych: „Munqata’a jest najdalej wysuniętą na wschód osadą związaną z późną fazą neolitu, jaką do tej pory odkryto. Nasze badania można uznać za pionierskie, ponieważ nikt wcześniej nie prowadził prac wykopaliskowych w tym niedostępnym górskim terenie”.
Jego zdaniem na tym obszarze można się spodziewać innych, doniosłych znalezisk. Archeolog zapowiedział: „Zamierzamy sondować kolejne w najbliższych latach”.

Osada neolityczna

Odnaleziona osada pochodzi z czasów neolitu. Wokół centralnego budynku – świątyni bądź domu wodza – znajdowały się kamienne mury. W ich pobliżu naukowcy odkryli wiele artefaktów gospodarczych, np. rozcieracze, kamienie żarnowe, groty strzał, jak również bardzo dużą ilość ceramiki – naczyń wykorzystywanych najprawdopodobniej do przechowywania zapasów pożywienia.

Fragment ruin średniowiecznego zamku krzyżowców Montreal leżącego na terenie dzisiejszego Shawbak. Nieopodal Shawbak archeolodzy odkryli w trudno dostępnym terenie osadę neolityczną (LoggaWiggler / <a href="https://pixabay.com/pl/popi%C3%B3%C5%82-shubak-jordania-wakacje-2982/">Pixabay</a>)

Fragment ruin średniowiecznego zamku krzyżowców Montreal leżącego na terenie dzisiejszego Shawbak. Nieopodal Shawbak archeolodzy odkryli w trudno dostępnym terenie osadę neolityczną (LoggaWiggler / Pixabay)

Dotarcie do górskiej doliny, gdzie odkryto pozostałości osady, nie było proste i wymagało od badaczy logistycznego przemyślenia wyprawy. Można się tam było dostać, jedynie schodząc stromą ścieżką po kilkusetmetrowej grani. W dodatku należało jeszcze znieść tą trasą sprzęt oraz zapasy pożywienia i wody.

Na podstawie przeprowadzonych badań geologicznych i przyrodniczych naukowcy przypuszczają, że w dolinie osadnicy zajmowali się pasterstwem na dobrze rozwiniętym poziomie, a na wypłaszczeniach pomiędzy skałami uprawiali rośliny.

Badania na stanowiskach Munqata’a i Faysaliyya

Archeolodzy z Krakowa od 2017 roku prowadzą badania na stanowisku Munqata’a, a także na innym stanowisku – Faysaliyya, na pustyni w rejonie miejscowości Shawbak (Asz-Szaubak, Shoubak). Znajduje się tam ogromny kompleks osadniczo-gospodarczy. Badacze znaleźli w nim m.in. kamienne mury otaczające znacznych rozmiarów zagrodę z pomieszczeniami gospodarczymi i mieszkalnymi.

Z kolei w innym miejscu natrafiono na konstrukcje kamienne pochodzące z okresu tzw. epoki miedzi (chalkolitu). Oszacowanie wieku znaleziska było możliwe na podstawie odkrytych naczyń ceramicznych, narzędzi kamiennych i krzemiennych. Pobrano również próbki do badań laboratoryjnych, by móc precyzyjnie ustalić datę powstania obiektów.
Na przyszłe lata planowana jest kontynuacja projektu. Badacze zamierzają podjąć pierwszą kompleksową próbę określenia etapów funkcjonowania oraz znaczenia południowej części Jordanii w latach 3700-1950 p.n.e.

Fragment krajobrazu Jordanii – dolina Wadi Rum (LoggaWiggler / <a href="https://pixabay.com/pl/wadi-rum-negev-pustyni-negev-3026/">Pixabay</a>)

Fragment krajobrazu Jordanii – dolina Wadi Rum (LoggaWiggler / Pixabay)

Jak wyjaśnił Piotr Kołodziejczyk: „Był to niezwykle interesujący czas na Bliskim Wschodzie, ponieważ na tych terenach rodziła się cywilizacja, rozwijało się rolnictwo i technologie produkcji rzemieślniczej, rozkwitał handel dalekosiężny, powstawały pierwsze ośrodki o charakterze miejskim i cały szereg elementów kultury, które znamy z dzisiejszego świata. Pomiędzy Egiptem faraonów a Mezopotamią Sumerów leżały właśnie tereny obecnej Jordanii będące dziś białą plamą, jeśli chodzi o badania tego okresu”.

Projekt jest finansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki. Grant został przyznany na lata 2017-2021. W jego realizacji uczestniczą pracownicy, doktoranci oraz studenci w ramach obowiązkowych praktyk.
Nawiązana przez naukowców dobra współpraca z Departamentem Starożytności Haszymidzkiego Królestwa Jordanii oraz z ambasadą RP w Ammanie przełożyła się m.in. na wspólnie przygotowanie sesji naukowej na temat polskich badań w tym kraju. Będzie jej towarzyszyć wystawa fotograficzna. Wydarzenie odbędzie się 18 listopada na Uniwersytecie Haszymidzkim w Zarqa, uświetni cykl uroczystości organizowanych dla uczczenia 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości.

A.I., źródła: PAP, „Gazeta Krakowska”.

Tagi:

Drogi Czytelniku,

od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), w skrócie nazywane RODO.

W myśl tych przepisów, abyśmy mogli nadal dostarczać Ci treści naszego serwisu oraz pracować nad jego rozwojem, np. mierzyć jego zasięg, potrzebujemy Twojej zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych zbieranych przez pliki cookies, które podczas przeglądania naszych stron zapisują się na urządzeniu, z którego korzystasz.

Na dole niniejszej informacji znajduje się przycisk, którym możesz potwierdzić swoją zgodę. Twoje dane będą wykorzystywane w celach marketingowych oraz analitycznych. Więcej informacji znajdziesz na naszej stronie O prywatności.

Administratorzy danych i podmioty, którym będziemy powierzać przetwarzanie Twoich danych

Administratorem danych jest Fundacja „Nowa Epoka”, więcej infomacji znajdziesz na naszej stronie O prywatności.
Informacje o podmiotach, którym będziemy powierzać przetwarzanie Twoich danych także znajdziesz na stronie O prywatności.

W jakim celu będziemy przetwarzać dane:

  • analitycznym
  • by lepiej dopasować treści redakcyjne do Twoich zainteresowań
  • by zapobiec (np. poprzez wykrywanie botów) ewentualnym nadużyciom w usługach i zapewnić bezpieczeństwo korzystania z serwisu.

Zgodnie z nowymi przepisami masz prawo w dowolnym momencie wycofać swoją zgodę, żądać usunięcia Twoich danych. Jak to zrobić, opisujemy na stronie O prywatności.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych osobowych

Każde przetworzenie Twoich danych osobowych musi mieć oparcie w odpowiednich przepisach. I tak, podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia bezpiecznego i niezakłóconego korzystania z serwisu jest tzw. uzasadniony interes administratora, opisany w art. 6 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE), tzw. RODO. W pozostałych przypadkach przetwarzanie Twoich danych będzie się odbywać na podstawie Twojej dobrowolnej zgody.

Jeśli więc zgadzasz się na przetwarzanie Twoich danych osobowych zbieranych przez pliki cookies, które podczas przeglądania naszych stron zapisują się na urządzeniu, z którego korzystasz, kliknij w poniższy przycisk.