Legendarne podwaliny chińskiej cywilizacji, cz. 4.: Cesarz Yao i Wielki Potop

Cesarze Yao, Shun i Yu rządzili w czasie legendarnego potopu, który zniszczył cywilizację (The Epoch Times)

Cesarze Yao, Shun i Yu rządzili w czasie legendarnego potopu, który zniszczył cywilizację (The Epoch Times)

To czwarty z serii artykułów autorstwa zespołu redakcyjnego „The Epoch Times” na temat źródeł cywilizacji chińskiej i tradycyjnych chińskich wierzeń. Seria ta jest poświęcona dziejom Chin i ukazuje wkład kluczowych mitycznych postaci w tworzenie zesłanej przez Niebiosa kultury Państwa Środka. Artykuł ten poświęcony jest Wielkiemu Potopowi, wzmiankowanemu w wielu starożytnych chińskich legendach.

W ostatnich latach rządów cesarza Yao cała chińska ziemia znalazła się pod wodą zalana przez gwałtowne sztormy i powodzie. Występowanie podobnych kataklizmów wzmiankują nie tylko miejscowe mity, lecz także przekazy wielu kultur na całym świecie.

W zawierającym liczne legendy klasycznym kompendium wiedzy, jakim jest „Księga gór i mórz” (Shan hai jing), które zaczęto spisywać w Okresie Walczących Królestw około 2500 lat temu, Wielki Potop opisuje się jako wynik rozszalałej nawałnicy wód i deszczu i jest on znany zarówno jako wydarzenie lokalne, jak i o zasięgu daleko szerszym.

Wielkie zachodnie morze zalało góry zachodnich Chin i Mongolii Wewnętrznej. Woda przedarła się do Rzeki Żółtej i do wewnętrznego obszaru Chin. Pola i domy zostały zniszczone i zatopione. Ogromna masa ludzi zginęła wraz z dobytkiem, wielu znalazło śmierć w brzuchach ryb.

Wielki Potop w legendach z całego świata

Opisy Wielkiego Potopu, które możemy znaleźć w legendach i mitach na całym świecie, mają wiele podobieństw. Częstym motywem jest w nich uznanie wielkiego kataklizmu jako boskiej kary zesłanej na ludzkość z powodu jej moralnej degeneracji. Przeżywają go jedynie stanowiący mniejszość dobrzy ludzie.

Zniszczenia poczynione ówczesnym cywilizacjom na świecie były ogromne. W zachodnich legendach określono to jako całkowite unicestwienie ówczesnego świata. Natomiast w klasycznej konfucjańskiej chińskiej pozycji „Księdze dokumentów” Wielki Potop stanowi cezurę oddzielającą obecne czasy od prehistorii.

Potop. Fragment fresku Michała Anioła z Kaplicy Sykstyńskiej na Watykanie w Rzymie (Michał Anioł – Web Gallery of Art: Image Info about artwork / domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=538315)

Potop. Fragment fresku Michała Anioła z Kaplicy Sykstyńskiej na Watykanie w Rzymie (Michał Anioł – Web Gallery of Art: Image Info about artwork / domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=538315)

W Księdze Rodzaju Starego Testamentu jest napisane „Kiedy zaś Pan widział, że wielka jest niegodziwość ludzi na Ziemi i że usposobienie ich jest wciąż złe, żałował, że stworzył ludzi na Ziemi i zasmucił się. Wreszcie Pan rzekł: »Zgładzę ludzi, których stworzyłem, z powierzchni Ziemi: ludzi, bydło, zwierzęta pełzające i ptaki powietrzne, bo żal mi, że ich stworzyłem«”.

Natomiast w czasach przed Chrystusem starożytni Grecy wierzyli, że bóg Zeus zesłał na ludzkość Wielki Potop, po tym jak uznał, że stali się okrutni i ignorują zasady moralne.

Wzmiankuje o nim również „Popol Vuh”, święta księga Majów ze Środkowej Ameryki. Powiedziano tam, że ludzie stworzeni przez bogów na początku świata zapomnieli później o swoich stwórcach i przestali okazywać im szacunek. I to było przyczyną tego kataklizmu.

W epickim poemacie „Zapis Wielkiego Potopu”, który był przekazywany z pokolenia na pokolenie w mniejszości narodowej Yi w południowych Chinach, opisana jest podobna historia stworzenia, moralnego upadku i decyzji o unicestwieniu rodzaju ludzkiego. Powódź przetrwały tylko zasługujące na to nieliczne jednostki, które miały stać się zaczynem dla nowej cywilizacji.

Wśród Koreańczyków zamieszkujących północno-wschodnie Chiny znana jest ludowa opowieść o płynącym w poszukiwaniu ratunku rodzeństwie. Przeżyło ono potop, chroniąc się na szczycie Pektu-san, który wznosi się na granicy z Koreą Północną.

Interesujące jest natomiast, że w niewielkiej grupie narodowej Lhoba w Tybecie, która żyje w górach na wysokości 3000 m, nie zachował się żaden przekaz o istnieniu w przeszłości legendarnego Wielkiego Potopu.

Yao mierzy się z wielką katastrofą

W czasach panowania cesarza Yao mówiło się, że Chiny oblewały „cztery morza” i otaczało je „dziewięć pustyń”. Z kronik pochodzących z XII w. wynika, że stolica państwa Yao znajdowała się w prowincji Ji.

Stojąc w obliczu kataklizmu zagrażającego jego państwu, Yao poszukiwał odpowiednich ludzi, którzy byliby w stanie sprostać zadaniu powstrzymania dalszego napływu wód. Huan Dou, jeden z ministrów będący na dworze jeszcze przed objęciem przez niego tronu, wskazał na to stanowisko Kong Rena, ministra robót publicznych.

Cesarz nie był zadowolony z tej kandydatury i odpowiedział: „Kong Ren nie jest człowiekiem prostolinijnym. Wydaje się człowiekiem zgodnym, ale intryguje za plecami. Powierzchownie okazuje szacunek i rozwagę, ale działa wbrew Tao i lekceważy bogów. Nie można go wyznaczyć do kierowania wodami”.

Niestety, ani wskazany też do tej roli minister rolnictwa Hou Ji, ani nikt inny nie był w posiadaniu umiejętności potrzebnych do podjęcia się tej misji, dlatego władca zgodził się ostatecznie by Kong wziął na siebie to zadanie.

Później cesarz Yao nakazał Hou Ji udanie się w góry Kunlun, które zamieszkiwały boskie istoty. Wysłannik spotkał się tam z Xi Wang Mu, Królową Matką Zachodu, szafarką eliksiru nieśmiertelności, rządzącą zsyłanymi przez Niebiosa epidemiami i klęskami. Powiedziała mu, że Wielki Potop to kara zesłana na ludzkość przez bogów.

Królowa Matka Zachodu (jap.‘Seiobo’). Obraz na jedwabiu z ok. 1705 r., Japonia, epoka Edo (Ogata Kōrin – Kimbell Art Museum / domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=7103227)

Królowa Matka Zachodu (jap.‘Seiobo’). Obraz na jedwabiu z ok. 1705 r., Japonia, epoka Edo (Ogata Kōrin – Kimbell Art Museum / domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=7103227)

Bogini jednocześnie dała odpowiedź, że klucz do ocalenia ludzi również leży w boskich rękach. Zapewniła o swoim pojawieniu się w ciągu najbliższych dwudziestu lat i pomocy dla władcy naznaczonemu do uporania się z tym kataklizmem.

Zagadkowe mityczne relacje pomiędzy Niebiosami i Ziemią są sygnałem od opatrzności odnoszącym się do ustalonego porządku bytowania ludzkiego rodzaju.

Pływająca góra Yao

Chińskie opowieści ludowe o Wielkim Potopie wspominają, że rozlana woda Rzeki Żółtej dotarła do Wrót Mengmen (dzisiejszy powiat Ji w prowincji Shanxi) i że zmieniły bieg oraz połączyły się potężne wody rzek Huai i Jangcy.

W „Księdze dokumentów” („Cesarskiej lekturze”, Taiping Yulan), spisanej za panowania dynastii Song, wzmiankowano o „górze Fushan („pływającej górze”), do której zboczy w czasach starożytnych mocowano łodzie, a ślady służących do tego zniszczonych klamer można tam nadal odnaleźć”.

Jedynie ta góra, wystając ponad fale potopu, pozostała nietknięta wśród zalanych terenów. Z uwagi na fakt, że cesarz Yao wykorzystał ją, aby mu przeciwdziałać, nazywa się ją również górą Yao.

Hou Ji rozprawia się z rebelią ludu San Miao

Lud San Miao zamieszkiwał obszar pomiędzy wielkimi jeziorami centralnych Chin. Byli oni potomkami Chi You – pewnego nieustraszonego plemiennego wodza. Uważa się ich za spokrewnionych ze wspołczesną grupą etniczną Hmong z południowych Chin i południowo-wschodniej Azji.

Starożytna chińska rycina przedstawiająca bitwę przeciwko Chi You. Wódz plemienny jest tą wielką postacią namalowaną po prawej stronie, bliżej środka (domena publiczna)

Starożytna chińska rycina przedstawiająca bitwę przeciwko Chi You. Wódz plemienny jest tą wielką postacią namalowaną po prawej stronie, bliżej środka (domena publiczna)

Tym regionem władał Huan i jego syn – obydwaj wykazywali się przemocą i byli okrutni, niszczyli także tradycyjne wartości. Od dawna planowali powstanie przeciwko Chinom i Wielki Potop dał im na to szansę. Kiedy Chiny pogrążyły się w chaosie spowodowanym potopem, Huan Dou pokierował silnym ludem San Miao w powstańczej walce. Zaatakowali oni słabszych sąsiadów i przejęli ich tereny.

Hou Ji został wyznaczony do konfrontacji z Huanem Dou i jego ludem San Miao. Zmierzył się z powstańcami w decydującej bitwie pod Danshui, gdzie ich pokonał. Po kapitulacji rebeliantów Huan Dou został wygnany na górę Chong. Tyrania i tortury zostały zlikwidowane w regionie San Miao, a ofiarom powstania ludu San Miao zwrócono ich ziemię.

Inne części cyklu:

Wprowadzenie

cz. 2.: Fu Xi zaprowadza porządek w kosmosie

cz. 3.: Szlachetność cesarza Yao

cz. 5.: Cesarz Shun

cz. 6.: Dojście do władzy Wielkiego Yu

cz. 7.: Wielki Yu opanowuje powódź

cz. 8.: Panowanie Wielkiego Yu

Tekst oryginalny ukazał się w anglojęzycznej edycji „The Epoch Times” dnia 2016-06-12, link do artykułu: https://www.theepochtimes.com/legendary-foundations-of-chinese-civilization-emperor-yao-and-the-great-flood_2086090.html

Tagi:

Drogi Czytelniku,

od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), w skrócie nazywane RODO.

W myśl tych przepisów, abyśmy mogli nadal dostarczać Ci treści naszego serwisu oraz pracować nad jego rozwojem, np. mierzyć jego zasięg, potrzebujemy Twojej zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych zbieranych przez pliki cookies, które podczas przeglądania naszych stron zapisują się na urządzeniu, z którego korzystasz.

Na dole niniejszej informacji znajduje się przycisk, którym możesz potwierdzić swoją zgodę. Twoje dane będą wykorzystywane w celach marketingowych oraz analitycznych. Więcej informacji znajdziesz na naszej stronie O prywatności.

Administratorzy danych i podmioty, którym będziemy powierzać przetwarzanie Twoich danych

Administratorem danych jest Fundacja „Nowa Epoka”, więcej infomacji znajdziesz na naszej stronie O prywatności.
Informacje o podmiotach, którym będziemy powierzać przetwarzanie Twoich danych także znajdziesz na stronie O prywatności.

W jakim celu będziemy przetwarzać dane:

  • analitycznym
  • by lepiej dopasować treści redakcyjne do Twoich zainteresowań
  • by zapobiec (np. poprzez wykrywanie botów) ewentualnym nadużyciom w usługach i zapewnić bezpieczeństwo korzystania z serwisu.

Zgodnie z nowymi przepisami masz prawo w dowolnym momencie wycofać swoją zgodę, żądać usunięcia Twoich danych. Jak to zrobić, opisujemy na stronie O prywatności.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych osobowych

Każde przetworzenie Twoich danych osobowych musi mieć oparcie w odpowiednich przepisach. I tak, podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia bezpiecznego i niezakłóconego korzystania z serwisu jest tzw. uzasadniony interes administratora, opisany w art. 6 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE), tzw. RODO. W pozostałych przypadkach przetwarzanie Twoich danych będzie się odbywać na podstawie Twojej dobrowolnej zgody.

Jeśli więc zgadzasz się na przetwarzanie Twoich danych osobowych zbieranych przez pliki cookies, które podczas przeglądania naszych stron zapisują się na urządzeniu, z którego korzystasz, kliknij w poniższy przycisk.