„Kruszynkę” ważącą 271 kg znaleziono na poznańskim Morasku

Staw w jednym z kraterów uderzeniowych w rezerwacie przyrody Meteoryt Morasko w północnej części Poznania (Jersz, CC BY 2.5 / Wikimedia, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=864865)

Staw w jednym z kraterów uderzeniowych w rezerwacie przyrody Meteoryt Morasko w północnej części Poznania (Jersz, CC BY 2.5 / Wikimedia, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=864865)

Wbrew swej nazwie 271-kilogramowy meteoryt jest największym ze znalezionych w Polsce. Na ten rekordowej wagi okaz natrafiono na Morasku już latem 2017 roku, ale dopiero teraz znalezisko ujawniono. „Kruszynka”, nazwana tak przez odkrywców, zdetronizowała dotychczasowego giganta o wadze 261,2 kg, znalezionego w 2012 roku.

271-kilogramowa „Kruszynka”

Historia meteorytów na obszarze dzisiejszych północnych przedmieści Poznania sięga 5 tys. lat wstecz. Wedle naukowców spadł wówczas na tym terenie deszcz meteorytów. Obecnie w tym miejscu znajduje się największe w Europie skupisko kraterów powstałych po uderzeniu meteorytów żelaznych. Aby ochronić kratery, utworzono rezerwat przyrody Meteoryt Morasko.

Latem ubiegłego roku Andrzej Owczarzak i Michał Nebelski znaleźli poza terenem rezerwatu fragment meteorytu, który nazwali „Kruszynka”. O odkryciu powiadomiono jednak dopiero teraz.

Początkowo „Kruszynka” miała jeszcze większą masę: ważyła aż 315 kg. „Schudła” o 44 kilogramy w rezultacie kilkumiesięcznego czyszczenia z tzw. zwietrzeliny, czyli naleciałości, które narosły już na Ziemi.

Zdaniem Andrzeja Owczarzaka odkryty okaz posiada regmaglipty, czyli specyficzne wgłębienia, które tworzą się w trakcie przelotu meteorytu przez atmosferę. Odkrywca dodaje, że zachowały się na nim również fragmenty skorupy obtopieniowej.

Okaz meteorytu żelaznego z innej lokalizacji, miejsce odnalezienia nieoznaczone. Widoczne regmaglipty, czyli charakterystyczne zagłębienia jak po naciśnięciu kciukiem na plastelinę (Hans / Pixabay)

Okaz meteorytu żelaznego z innej lokalizacji, miejsce odnalezienia nieoznaczone. Widoczne regmaglipty, czyli charakterystyczne zagłębienia jak po naciśnięciu kciukiem na plastelinę (Hans / Pixabay)

Najpewniej będzie można obejrzeć

Andrzej Owczarzak ma nadzieję, że już wkrótce meteoryt trafi na wystawę i będą mogli zobaczyć go wszyscy zainteresowani.
Zanim zostanie zaprezentowany publicznie, zbadają go naukowcy z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. – Od kiedy zajmuję się poszukiwaniami, staram się współpracować z poznańską uczelnią. Mam nadzieję, że i ten okaz trafi na ekspozycję, by poznaniacy i Polacy mogli go zobaczyć – powiedział w rozmowie z PAP.

Już kilka ton materiału znaleziono na terenie Moraska. Do tej pory najpotężniejszym był meteoryt ważący po oczyszczeniu 261,2 kg, znaleziony w 2012 roku.

Duet poszukiwaczy Owczarzak i Nebelski ma na swoim koncie m.in. odnalezienie w 2015 roku okazu, który po procesie oczyszczenia ważył 174 kg.

Rezerwat przyrody Meteoryt Morasko – siedem kraterów

O wyjątkowości rezerwatu przyrody Meteoryt Morasko, być może nawet w skali świata, świadczy fakt, że jest on jednym z niewielu znanych miejsc, gdzie występują obok siebie meteoryty oraz kratery uderzeniowe powstałe na skutek ich upadku.

Na pierwszy okaz moraskich meteorytów natknął się w 1914 roku niemiecki przyrodnik podczas kopania rowów strzelniczych. Tamten fragment miał masę niemal 80 kg.

Siedem kraterów uderzeniowych usytuowanych jest na południowym stoku najwyższego wzniesienia w okolicach Poznania, czyli mierzącej 154 m n.p.m. Góry Moraskiej. W 1976 roku utworzono na tym blisko 55-hektarowym obszarze rezerwat przyrody.

Przypuszcza się, że odłamek wielkiego meteorytu żelaznego (tzw. syderytu), który ok. 5 tys. lat temu spowodował powstanie moraskich kraterów, należał do roju Perseidów. Jest to jeden z najregularniejszych rojów meteorów: co roku jego orbita przecina się z ziemską w lecie, a jego maksimum można zaobserwować pomiędzy 12 a 13 sierpnia.

Kratery na Morasku to jedno z największych na ziemi skupisk obiektów tego rodzaju, zarówno pod względem wielkości, jak i liczby. Średnica około 60 m i głębokość dochodząca do 11,5 m to imponujące rozmiary największego krateru na obszarze tego unikatowego miejsca.

A.I., na podstawie: PAP.

Tagi:

Drogi Czytelniku,

od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), w skrócie nazywane RODO.

W myśl tych przepisów, abyśmy mogli nadal dostarczać Ci treści naszego serwisu oraz pracować nad jego rozwojem, np. mierzyć jego zasięg, potrzebujemy Twojej zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych zbieranych przez pliki cookies, które podczas przeglądania naszych stron zapisują się na urządzeniu, z którego korzystasz.

Na dole niniejszej informacji znajduje się przycisk, którym możesz potwierdzić swoją zgodę. Twoje dane będą wykorzystywane w celach marketingowych oraz analitycznych. Więcej informacji znajdziesz na naszej stronie O prywatności.

Administratorzy danych i podmioty, którym będziemy powierzać przetwarzanie Twoich danych

Administratorem danych jest Fundacja „Nowa Epoka”, więcej infomacji znajdziesz na naszej stronie O prywatności.
Informacje o podmiotach, którym będziemy powierzać przetwarzanie Twoich danych także znajdziesz na stronie O prywatności.

W jakim celu będziemy przetwarzać dane:

  • analitycznym
  • by lepiej dopasować treści redakcyjne do Twoich zainteresowań
  • by zapobiec (np. poprzez wykrywanie botów) ewentualnym nadużyciom w usługach i zapewnić bezpieczeństwo korzystania z serwisu.

Zgodnie z nowymi przepisami masz prawo w dowolnym momencie wycofać swoją zgodę, żądać usunięcia Twoich danych. Jak to zrobić, opisujemy na stronie O prywatności.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych osobowych

Każde przetworzenie Twoich danych osobowych musi mieć oparcie w odpowiednich przepisach. I tak, podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia bezpiecznego i niezakłóconego korzystania z serwisu jest tzw. uzasadniony interes administratora, opisany w art. 6 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE), tzw. RODO. W pozostałych przypadkach przetwarzanie Twoich danych będzie się odbywać na podstawie Twojej dobrowolnej zgody.

Jeśli więc zgadzasz się na przetwarzanie Twoich danych osobowych zbieranych przez pliki cookies, które podczas przeglądania naszych stron zapisują się na urządzeniu, z którego korzystasz, kliknij w poniższy przycisk.