O legendarnych początkach języka chińskiego

Legendarny historyk Cang Jie, który stworzył chińskie znaki. Według starożytnych pism miał czworo oczu, dzięki czemu odznaczał się ponadprzeciętnym wzrokiem (Yeuan Fang / Epoch Times)

Legendarny historyk Cang Jie, który stworzył chińskie znaki. Według starożytnych pism miał czworo oczu, dzięki czemu odznaczał się ponadprzeciętnym wzrokiem (Yeuan Fang / Epoch Times)

20 kwietnia jest Dniem Języka Chińskiego ONZ. Przedstawiamy niecodzienną historię początków tego języka i jego znaczenia.

Silne palce nakreślały delikatne linie, czworo antycznych oczu mrugało w delikatnym zdziwieniu, a idea nowej formy komunikacji zaczęła dojrzewać. Jak tylko Nü Wa tchnęła życie w pierwsze ludzkie istoty, Cang Jie stworzył pisaną formę języka chińskiego, dzięki czemu narodził się on na nowo.

Zgodnie ze starożytną chińską legendą Żółty Cesarz przeznaczył Cangowi Jie, nadwornemu historykowi, wiekopomne zadanie. Miał stworzyć metodę usprawniającą przechowywanie informacji. Żmudne pismo węzełkowe okazało się już niewystarczające dla nowego, wielkiego imperium.

Jak dalej głosi legenda, kiedy Cang Jie podróżował po górach, rozmyślając nad swoim zadaniem, natknął się na żółwia. Zaintrygowany liniami na skorupie przyjrzał się im bliżej, dostrzegł wzór ułożony z linii i znaczenie tego wzoru.

To doprowadziło do głębszej obserwacji świata natury, występujących w nim stworzeń i zachodzących procesów. Intensywne studia nad naturą przyczyniły się do stworzenia piktogramów lub hieroglifów, przekazujących znaczenie obiektów, które odzwierciedlały. Następnie Cang Jie przypisał słowa do piktogramów.

Mówi się, że Cang Jie miał czworo oczu zdolnych dojrzeć sedno nawet największych tajemnic, by doszukać się prawdy. Ze względu na swoją niezwykłą umiejętność uznawany był za ucieleśnienie mądrości.

Nawet jego imię niesie specjalne znaczenie. Żółty Cesarz był pod tak wielkim wrażeniem pracy Canga Jie nad językiem pisanym, że obdarzył wynalazcę specjalnym nazwiskiem, a nazwiska były całkiem rzadkie. Kompozycja znaków jego nazwiska oznacza „osoba ponad monarchą [która jest ponad masami]”.

Mówi się, że Cang Jie miał czworo oczu zdolnych dojrzeć sedno nawet największych tajemnic, by doszukać się prawdy (Autor nieznany – http://classes.bnf.fr/dossiecr/my-chine.htm / domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=4297844)

Mówi się, że Cang Jie miał czworo oczu zdolnych dojrzeć sedno nawet największych tajemnic, by doszukać się prawdy (Autor nieznany – http://classes.bnf.fr/dossiecr/my-chine.htm / domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=4297844)

Od napisów na kościach wróżebnych do kodowania komputerowego

Chociaż nie ma artefaktów oryginalnych piktogramów Canga Jie, najwcześniejsze formy znaków znaleziono wyryte lub namalowane na kościach lub kawałkach muszli używanych do wróżenia. Datowane są na ok. 1200-1046 rok p.n.e. (za czasów dynastii Shang). Nazywa się je napisami na kościach wróżebnych lub „napisami na muszlach”.

Z czasem znaki wyewoluowały przez serię korekt zaplanowanych, by zwiększyć efektywność nauki i pisania w języku chińskim. Do tych późniejszych form zaliczają się napisy na brązach, pismo pieczęciowe, kancelaryjne, bieżące (półkursywa), wzorcowe (lub standardowe) i pismo trawiaste (kursywa). W najnowszej historii znaki były dalej modyfikowane od tradycyjnych, długich form do krótkich.

Dzisiaj chińskie znaki są pisane ręcznie w różnych stylach kaligrafii lub drukowane na podstawie rozmaitych metod wprowadzania danych opracowanych z myślą o maszynach do pisania, a później komputerach. Jedna z najpopularniejszych metod, w szczególności do wprowadzania tradycyjnych znaków, nazywa się Cangjie.

„Rękopis z Altany Orchidei” – kopia najsławniejszego dzieła kaligraficznego (By Feng Chengsu (馮承素), original by Wang Xizhi (王羲之) / domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=552390)

„Rękopis z Altany Orchidei” – kopia najsławniejszego dzieła kaligraficznego (By Feng Chengsu (馮承素), original by Wang Xizhi (王羲之) / domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=552390)

Dzień Języka Chińskiego ONZ

Jak ważna jest legenda o Cangu Jie?

Chińskie znaki uważa się za perłę chińskiej kultury i najdokładniejszą reprezentację głębi i znaczenia języka chińskiego. Postrzegane są także jako trwały zapis zadziwiającej historii Chińczyków.

Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Oświaty, Nauki i Kultury (UNESCO) ustanowiła Światowy Dzień Języka Chińskiego, by promować kulturową różnorodność i wielojęzyczność. Chiński jest także jednym z sześciu języków roboczych organizacji.

Zdecydowano się na datę 20 kwietnia, ponieważ Chińczycy mniej więcej w tym czasie świętują Guyu, dosłownie „deszcz prosa”. Guyu to także termin związany ze słonecznym kalendarzem rolniczym. Samo święto jest obchodzone, by uhonorować Canga Jie. Jak głosi legenda, gdy Cang Jie stworzył chińskie znaki, zostały ujawnione niebiańskie sekrety. Doprowadziło to do płaczu boskie istoty, a ich łzy spadały z nieba jak proso.

Wszystko to zapoczątkował Cang Jie, który znalazł inspirację w zwykłej skorupie żółwia. W efekcie powstała nowa forma komunikacji, która miała zmienić całą inspirowaną boskością kulturę, na zawsze.

Uzupełniające badania i tłumaczenia: Alex Wu.

Tekst oryginalny ukazał się w anglojęzycznej edycji „The Epoch Times” dnia 2014-04-20, link do artykułu: https://www.theepochtimes.com/legendary-origins-of-the-chinese-language-un-chinese-language-day_631344.html

Tagi:

Drogi Czytelniku,

od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), w skrócie nazywane RODO.

W myśl tych przepisów, abyśmy mogli nadal dostarczać Ci treści naszego serwisu oraz pracować nad jego rozwojem, np. mierzyć jego zasięg, potrzebujemy Twojej zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych zbieranych przez pliki cookies, które podczas przeglądania naszych stron zapisują się na urządzeniu, z którego korzystasz.

Na dole niniejszej informacji znajduje się przycisk, którym możesz potwierdzić swoją zgodę. Twoje dane będą wykorzystywane w celach marketingowych oraz analitycznych. Więcej informacji znajdziesz na naszej stronie O prywatności.

Administratorzy danych i podmioty, którym będziemy powierzać przetwarzanie Twoich danych

Administratorem danych jest Fundacja „Nowa Epoka”, więcej infomacji znajdziesz na naszej stronie O prywatności.
Informacje o podmiotach, którym będziemy powierzać przetwarzanie Twoich danych także znajdziesz na stronie O prywatności.

W jakim celu będziemy przetwarzać dane:

  • analitycznym
  • by lepiej dopasować treści redakcyjne do Twoich zainteresowań
  • by zapobiec (np. poprzez wykrywanie botów) ewentualnym nadużyciom w usługach i zapewnić bezpieczeństwo korzystania z serwisu.

Zgodnie z nowymi przepisami masz prawo w dowolnym momencie wycofać swoją zgodę, żądać usunięcia Twoich danych. Jak to zrobić, opisujemy na stronie O prywatności.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych osobowych

Każde przetworzenie Twoich danych osobowych musi mieć oparcie w odpowiednich przepisach. I tak, podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia bezpiecznego i niezakłóconego korzystania z serwisu jest tzw. uzasadniony interes administratora, opisany w art. 6 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE), tzw. RODO. W pozostałych przypadkach przetwarzanie Twoich danych będzie się odbywać na podstawie Twojej dobrowolnej zgody.

Jeśli więc zgadzasz się na przetwarzanie Twoich danych osobowych zbieranych przez pliki cookies, które podczas przeglądania naszych stron zapisują się na urządzeniu, z którego korzystasz, kliknij w poniższy przycisk.