Muzyka Chopina prezentuje swoje prawdziwe piękno na fortepianach z epoki

Krośnieński fortepian Pleyela po konserwacji (R. Kubit / dzięki uprzejmości Muzeum Podkarpackiego w Krośnie)

Krośnieński fortepian Pleyela po konserwacji (R. Kubit / dzięki uprzejmości Muzeum Podkarpackiego w Krośnie)

Wspaniałe dzieła polskiego kompozytora Fryderyka Chopina zachwycają i oczarowują nas od dawna. Jednak nieliczni szczęśliwcy mieli niedawno sposobność usłyszenia muzyki geniusza wykonanej na kopii jego warszawskiego fortepianu marki Buchholtz. To wyjątkowe wydarzenie miało miejsce 17 marca 2018 roku w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej, gdzie odbył się koncert galowy „Warszawski Fortepian Chopina”. Nawiązywał on do słynnego koncertu Chopina w Teatrze Narodowym przy pl. Krasińskich, gdzie młody Fryderyk 17 marca 1830 roku prawykonał swój Koncert fortepianowy f-moll również na fortepianie Buchholtza.

Fryderyka Chopina kojarzymy zazwyczaj z instrumentem marki Pleyel, ale to właśnie fortepian Buchholtza towarzyszył kompozytorowi w początkach jego kariery. Około roku 1815 dyplomowany organomistrz Fryderyk Buchholtz otworzył w Warszawie przy ul. Mazowieckiej zakład produkujący fortepiany. Częstym bywalcem sklepu fabrycznego był zaprzyjaźniony z właścicielem Fryderyk Chopin, który przegrywał tam znajomym swe najnowsze kompozycje. Po 1825 roku Chopinowie nabyli fortepian Buchholtza, który nie tylko ozdabiał ich salon w nowym (od 1827 roku), większym mieszkaniu w Pałacu Krasińskich przy Krakowskim Przedmieściu, lecz także służył młodemu Fryderykowi w okresie jego pierwszych wielkich sukcesów kompozytorskich.

W listopadzie 1830 roku Chopin opuścił ojczyznę. Po śmierci jego rodziców fortepian Buchholtza otrzymała siostra kompozytora Izabella Barcińska. We wrześniu 1863 roku żołnierze carscy w odwecie za zamach na gen. Fiodora Berga wyrzucili instrument z okna Pałacu Zamoyskich na bruk. Kompozytor już wtedy nie żył – zmarł w 1849 roku w Paryżu. Niedługo przed śmiercią Chopin poznał poetę Cypriana Kamila Norwida. Doniesienia z kraju o zniszczeniu instrumentu zainspirowały Norwida do napisania utworu pt. „Fortepian Chopina”.

Korzystając z dostępnych pierwowzorów, Narodowy Instytut Fryderyka Chopina, posiadający w swoich zbiorach kolekcję instrumentów współczesnych kompozytorowi, zamówił kopię fortepianu Buchholtza. Stworzył ją Paul McNulty, jeden z najlepszych obecnie budowniczych fortepianów historycznych na świecie.

Każdy pianista może zagrać na instrumencie Chopina

Miłośników muzyki wykonywanej na instrumentach z epoki warto zaprosić do Krosna na koncerty w Muzeum Podkarpackim, gdzie można wysłuchać koncertów granych na fortepianie Pleyel z czasów Fryderyka Chopina. Jak poinformował w poniedziałek dyrektor muzeum Jan Gancarski, w tym roku zaplanowano trzy koncerty wykonane na tym instrumencie.

Jak się okazuje, podczas ubiegłorocznej inicjatywy „Europejskich Dni Dziedzictwa” każdy pianista, który przyszedł do muzeum, mógł zagrać na zabytkowym fortepianie.

– Było to dla wielu wyjątkowe doświadczenie. Warto bowiem pamiętać, że fortepiany używane w XIX stuleciu miały inną, niespotykaną współcześnie, charakterystykę dźwięku. Chopin swoje utwory wykonywał inaczej, niż czynią to jego dzisiejsi interpretatorzy – powiedział Gancarski.

Muzyka Chopina brzmi tak autentycznie, jakby była wykonywana przez samego kompozytora

Fortepian, którego właścicielem jest Muzeum Podkarpackie, powstał w 1862 roku. W firmie Pleyel za 1380 franków kupił go Juliusz Herman. Wraz z Ludwikiem Grossmanem prowadził on w Warszawie skład fortepianów i instrumentów organowych.

Przez kolejne sto lat losy instrumentu były nieznane. Kolejna wzmianka o nim pojawia się w latach 60. ubiegłego wieku – wtedy Muzeum Podkarpackie odkupiło go od mieszkanki Krosna. – Natomiast wartość zabytku poznano dopiero 30 lat później. Podczas prac konserwatorskich odkryto jego unikatowy charakter – powiedział Jan Gancarski.

Ignaz Pleyel, a później jego syn Camille, znakomici konstruktorzy fortepianów, rozsławili swoją markę. Ich wytwórnia w pierwszej połowie XIX w. zyskała międzynarodowe uznanie. Camille Pleyel odegrał niemałą rolę w początkach światowej kariery Fryderyka Chopina. Swój pierwszy koncert w Paryżu w 1832 roku Chopin dał w salach Maison Pleyel. Obaj panowie zaprzyjaźnili się, a Pleyel został dostawcą fortepianów dla Chopina.

Znajdujący się w Krośnie fortepian marki Pleyel jest jednym z najstarszych reliktów epoki chopinowskiej w Polsce. Jest też jednym z nielicznych oryginalnych i w pełni sprawnych fortepianów tej klasy. – W Pałacu Biskupim, w którym mieści się muzeum, muzyka Chopina brzmi tak autentycznie, jak wykonywana w salonach Warszawy i Paryża przez samego kompozytora – zaznaczył Gancarski.

M.J., źródła: PAP, NIFC, Muzeum Podkarpackie.

Tagi:

Drogi Czytelniku,

od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), w skrócie nazywane RODO.

W myśl tych przepisów, abyśmy mogli nadal dostarczać Ci treści naszego serwisu oraz pracować nad jego rozwojem, np. mierzyć jego zasięg, potrzebujemy Twojej zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych zbieranych przez pliki cookies, które podczas przeglądania naszych stron zapisują się na urządzeniu, z którego korzystasz.

Na dole niniejszej informacji znajduje się przycisk, którym możesz potwierdzić swoją zgodę. Twoje dane będą wykorzystywane w celach marketingowych oraz analitycznych. Więcej informacji znajdziesz na naszej stronie O prywatności.

Administratorzy danych i podmioty, którym będziemy powierzać przetwarzanie Twoich danych

Administratorem danych jest Fundacja „Nowa Epoka”, więcej infomacji znajdziesz na naszej stronie O prywatności.
Informacje o podmiotach, którym będziemy powierzać przetwarzanie Twoich danych także znajdziesz na stronie O prywatności.

W jakim celu będziemy przetwarzać dane:

  • analitycznym
  • by lepiej dopasować treści redakcyjne do Twoich zainteresowań
  • by zapobiec (np. poprzez wykrywanie botów) ewentualnym nadużyciom w usługach i zapewnić bezpieczeństwo korzystania z serwisu.

Zgodnie z nowymi przepisami masz prawo w dowolnym momencie wycofać swoją zgodę, żądać usunięcia Twoich danych. Jak to zrobić, opisujemy na stronie O prywatności.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych osobowych

Każde przetworzenie Twoich danych osobowych musi mieć oparcie w odpowiednich przepisach. I tak, podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia bezpiecznego i niezakłóconego korzystania z serwisu jest tzw. uzasadniony interes administratora, opisany w art. 6 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE), tzw. RODO. W pozostałych przypadkach przetwarzanie Twoich danych będzie się odbywać na podstawie Twojej dobrowolnej zgody.

Jeśli więc zgadzasz się na przetwarzanie Twoich danych osobowych zbieranych przez pliki cookies, które podczas przeglądania naszych stron zapisują się na urządzeniu, z którego korzystasz, kliknij w poniższy przycisk.