Trwają wykopaliska w Jaskini Perspektywicznej, eksploatowanej przez człowieka już w epoce lodowcowej

Jaskinia Perspektywiczna w Dolinie Udorki pozostawała do niedawna nieznana. Dostęp do stanowisk archeologicznych mógł utrudniać zalesiony teren. Na zdjęciu ilustracyjnym fragment krajobrazu Jury Krakowsko-Częstochowskiej, prawdopodobnie w okolicach Doliny Kobylańskiej (DzidekLasek / Pixabay)

Archeolodzy na początku lipca rozpoczęli wykopaliska w odkrytej przypadkowo w 2012 roku Jaskini Perspektywicznej w Dolinie Udorki w rejonie Jury Krakowsko-Częstochowskiej, znanym z licznych jaskiń, także tych zamieszkiwanych przez ludzi tysiące lat temu.

Co kryje w sobie nieznana dotąd jaskinia?

Dr Magdalena Sudoł-Procyk z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, kierowniczka wykopalisk, podkreśla: – Wyjątkowość Jaskini Perspektywicznej polega na tym, że nie była ona dotychczas znana ani w środowisku naukowym, ani wśród grotołazów, ani nawet miejscowej ludności. Dzięki temu mamy możliwość przebadania zupełnie nienaruszonych osadów nowoczesnymi metodami.

Archeolog wymienia, że najcenniejszym do tej pory odkryciem są warstwy, w których zachowały się ślady pobytu ludzi nawet sprzed kilkunastu tysięcy lat, czyli z epoki lodowcowej. Znaleziono pozostałości po ogniskach i wiele narzędzi krzemiennych.

Złoża krzemienia

Naukowcy wykryli, że nieopodal jaskini znajduje się wychodnia krzemienia czekoladowego. Z tego względu człowiek osiedlał się tam już od tysięcy lat. Pierwsze narzędzia wytwarzane na większą skalę w tym regionie były wykonywane właśnie z tego surowca, jak dowodzą badacze, wydobywanego tam także w pradziejach. – Ludzie przychodzili w to miejsce ze względu na obecność bardzo dobrej jakości krzemienia, a jaskinię wykorzystywali jako schronienie. Jaskinia była podobnie wykorzystywana również w okresie mezolitu, czyli w czasach tuż po zlodowaceniu, ok. 10 tys. lat temu – tłumaczy dr Magdalena Sudoł-Procyk.

Niedaleko Jaskini Perspektywicznej znajduje się wychodnia krzemienia czekoladowego. Na zdjęciu ilustracyjnym jedna z odmian krzemienia (BlueCube / <a href="https://pixabay.com/pl/flintstone-flint-kamie%C5%84-1367951/">Pixabay</a>)

Niedaleko Jaskini Perspektywicznej znajduje się wychodnia krzemienia czekoladowego. Na zdjęciu ilustracyjnym jedna z odmian krzemienia (BlueCube / Pixabay)

Ustalono, że od I tysiąclecia p.n.e. jaskinię przystosowano do celów mieszkalnych i gospodarczych.
Zdaniem naukowców fragmenty późnośredniowiecznych garnków leżących na powierzchni świadczą o tym, że od czasów średniowiecza jaskinia pozostawała nieużytkowana.

Znaleziska przy otworze prowadzącym do wnętrza jaskini

Badacze skupiają się głównie na pracach wokół wejść do jaskini, gdyż w tym miejscu ludzie pozostawili po sobie najwięcej śladów. Do tej pory archeologom udało się dotrzeć na głębokość ok. 6 m od otworów wejściowych jaskini.

Wokół wejścia archeolodzy natrafili na pozostałości datowane na XVIII w. do początków XX wieku w postaci rowu wzmocnionego dużymi głazami. W osadach odnotowano obecność licznych kości zwierzęcych. Natknięto się również na szczątki ceramiki, przeważnie naczynia średniowieczne i nowożytne, prawdopodobnie służące do przechowywania i przygotowywania żywności.

Szansa na nowe odkrycie

Według naukowców w pobliżu Jaskini Perspektywicznej może znajdować się inna, nieznana jeszcze jaskinia. Wskazują na to wyniki prac geofizycznych przeprowadzonych wiosną. Jak ujawniła archeolog: – Właśnie trwają badania skoncentrowane na poszukiwaniu otworu wejściowego.

Zdjęcie ilustracyjne: Jaskinia Zegar (Zegarowa) niedaleko miejscowości Smoleń w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej (DzidekLasek / <a href="https://pixabay.com/pl/smole%C5%84-polska-jaskinia-zegarowa-1410541/">Pixabay</a>)

Zdjęcie ilustracyjne: Jaskinia Zegar (Zegarowa) niedaleko miejscowości Smoleń w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej (DzidekLasek / Pixabay)

Trudny teren badawczy

Dr Magdalena Sudoł-Procyk wyjaśnia, że do tej pory badania archeologiczne nie były prowadzone w Jaskini Perspektywicznej i jej okolicach, ponieważ Dolina Udorki znacznie różni się od pozostałych dolin w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. – Dolina jest prawie nieużytkowana rolniczo. Teren jest mocno zalesiony, co zapewne utrudniało poszukiwania stanowisk archeologicznych – wskazuje ekspertka.

Naukowcy starają się jak najskrupulatniej pracować, co wymaga czasu. – Mamy świadomość, że tego typu stanowiska, z głębokimi nawarstwieniami, spotyka się niezwykle rzadko – stąd nasza dbałość o to, żeby nie pominąć żadnego szczegółu – podsumowała kierowniczka wykopalisk.

Środki na badania pochodzą z dwóch grantów pozyskanych z Narodowego Centrum Nauki.

A.I., źródło: PAP.

Tagi:

Drogi Czytelniku,

od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), w skrócie nazywane RODO.

W myśl tych przepisów, abyśmy mogli nadal dostarczać Ci treści naszego serwisu oraz pracować nad jego rozwojem, np. mierzyć jego zasięg, potrzebujemy Twojej zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych zbieranych przez pliki cookies, które podczas przeglądania naszych stron zapisują się na urządzeniu, z którego korzystasz.

Na dole niniejszej informacji znajduje się przycisk, którym możesz potwierdzić swoją zgodę. Twoje dane będą wykorzystywane w celach marketingowych oraz analitycznych. Więcej informacji znajdziesz na naszej stronie O prywatności.

Administratorzy danych i podmioty, którym będziemy powierzać przetwarzanie Twoich danych

Administratorem danych jest Fundacja „Nowa Epoka”, więcej infomacji znajdziesz na naszej stronie O prywatności.
Informacje o podmiotach, którym będziemy powierzać przetwarzanie Twoich danych także znajdziesz na stronie O prywatności.

W jakim celu będziemy przetwarzać dane:

  • analitycznym
  • by lepiej dopasować treści redakcyjne do Twoich zainteresowań
  • by zapobiec (np. poprzez wykrywanie botów) ewentualnym nadużyciom w usługach i zapewnić bezpieczeństwo korzystania z serwisu.

Zgodnie z nowymi przepisami masz prawo w dowolnym momencie wycofać swoją zgodę, żądać usunięcia Twoich danych. Jak to zrobić, opisujemy na stronie O prywatności.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych osobowych

Każde przetworzenie Twoich danych osobowych musi mieć oparcie w odpowiednich przepisach. I tak, podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia bezpiecznego i niezakłóconego korzystania z serwisu jest tzw. uzasadniony interes administratora, opisany w art. 6 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE), tzw. RODO. W pozostałych przypadkach przetwarzanie Twoich danych będzie się odbywać na podstawie Twojej dobrowolnej zgody.

Jeśli więc zgadzasz się na przetwarzanie Twoich danych osobowych zbieranych przez pliki cookies, które podczas przeglądania naszych stron zapisują się na urządzeniu, z którego korzystasz, kliknij w poniższy przycisk.