Niezwykła planetoida ‘Oumuamua koziołkuje zamiast wirować – mówią polscy naukowcy

 Artystyczne wyobrażenie planetoidy 1I/ʻOumuamua (By ESO/M. Kornmesser – http://www.eso.org/public/images/eso1737a/, CC BY 4.0 / Wikimedia, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=64215092)

Artystyczne wyobrażenie planetoidy 1I/ʻOumuamua (By ESO/M. Kornmesser – http://www.eso.org/public/images/eso1737a/, CC BY 4.0 / Wikimedia, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=64215092)

W komunikacie prasowym astronomowie z Uniwersytetu Jagiellońskiego poinformowali, że planetoida ‘Oumuamua nie wiruje ruchem prostym, a raczej „koziołkuje” w przestrzeni kosmicznej. ‘Oumuamua jest jedynym ciałem kosmicznym, które dotarło do Układu Słonecznego z przestrzeni międzygwiazdowej, gdzie trafiło wyrzucone ze swojego macierzystego układu planetarnego. Naukowcy mieli możliwość obserwacji planetoidy na teleskopie Gemini North. „Nature Astronomy” opublikowało wyniki ich badań.

Teleskop Gemini North

19 października 2017 roku odkryto ‘Oumuamua za pomocą teleskopu Pan-STARRS.

Naukowcy z UJ otrzymali 12 godz. obserwacji na teleskopie Gemini North na Hawajach, jednym z największych i najbardziej zaawansowanych instrumentów astronomicznych na Ziemi. Był to najdłuższy czas przeznaczony na badania ‘Oumuamua na tak wysokiej jakości sprzęcie, co zaowocowało, jak mówi dr Michał Drahus z Obserwatorium Astronomicznego UJ, jeden z głównych autorów artykułu, „najliczniejszym i najwyższej jakości materiałem obserwacyjnym”.

W ciągu 2 nocy obserwacji astronomowie wykonali ponad 400 fotografii obiektu, pojedyncze z nich użyto do monitorowania zmian blasku ‘Oumuamua. Zmiany takie pojawiają się w sposób naturalny, kiedy obiekt o nieregularnym kształcie – wirując wokół własnej osi – odbija stale zmieniającą się ilość światła słonecznego.

Zdjęcie ‘Oumuamua wykonane przez 4,2-metrowy teleskop Williama Herschela na Wyspach Kanaryjskich 28.10.2017 r. Planetoida to punkt w środku zdjęcia, obrazy innych ciał niebieskich są rozmyte, ponieważ teleskop śledził szybko poruszającą się planetoidę (By NASA; Alan Fitzsimmons, ARC, Queen's University Belfast, Isaac Newton Group – https://apod.nasa.gov/apod/ap171103.html / domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=64115952)

Zdjęcie ‘Oumuamua wykonane przez 4,2-metrowy teleskop Williama Herschela na Wyspach Kanaryjskich 28.10.2017 r. Planetoida to punkt w środku zdjęcia, obrazy innych ciał niebieskich są rozmyte, ponieważ teleskop śledził szybko poruszającą się planetoidę (By NASA; Alan Fitzsimmons, ARC, Queen’s University Belfast, Isaac Newton Group – https://apod.nasa.gov/apod/ap171103.html / domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=64115952)

‘Oumuamua przynosi wiele nowych informacji

Jak komentuje Piotr Guzik, doktorant z Obserwatorium Astronomicznego UJ i drugi z głównych autorów artykułu: „Już podczas prowadzenia obserwacji zauważyliśmy, że ‘Oumuamua zmienia jasność w bardzo dużym zakresie. Jednak dopiero dokładne pomiary pozwoliły nam poznać prawdziwą skalę tego zjawiska”.

Badacze odkryli, że jasność ‘Oumuamua zmieniała się aż jedenastokrotnie w trakcie pełnego obrotu. Jest to wartość większa, niż do tej pory przyjmowano, a co więcej niespotykana wśród ciał Układu Słonecznego.

Wysoka jakość materiału obserwacyjnego umożliwiła uchwycenie braku dokładnej powtarzalności zmian blasku pomiędzy kolejnymi obrotami obiektu. Michał Drahus zaznacza: „Po wykluczeniu innych możliwości doszliśmy do wniosku, że ‘Oumuamua nie wiruje ruchem prostym, ale raczej ‘koziołkuje’ w przestrzeni kosmicznej”. Jak dodaje: „Stan ten może się utrzymywać przez setki milionów czy nawet miliardy lat i świadczy najprawdopodobniej o pradawnej kolizji, do której doszło w macierzystym układzie planetarnym planetoidy”.

‘Oumuamua dostarcza informacji na temat kolizji w pozasłonecznych układach planetarnych, które jak się okazuje, mogą być całkiem powszechne – podobnie jak było to w początkach istnienia Układu Słonecznego.

W procesie interpretacji danych badacze korzystali z zaawansowanego modelowania komputerowego, które przeprowadził dr hab. Wacław Waniak z Obserwatorium Astronomicznego UJ. Wyniki pozwoliły stwierdzić m.in., że planetoida jest wydłużona, lecz nie aż tak, jak sugerowały uproszczone obliczenia.

Udało się ustalić, że doba na ‘Oumuamua trwa około 7,5 godz., równoważny rozmiar wynosi jedynie 150 m, a gęstość – wbrew dotychczasowym ustaleniom innych zespołów – może nie różnić się od typowej gęstości planetoid w Układzie Słonecznym.

Po złożeniu wykonanych fotografii skonstruowano precyzyjny obraz bezpośredniej okolicy ‘Oumuamua. Nie ma na nim charakterystycznych dla komet warkocza i otoczki, co przyjęto jako dowód, że ‘Oumuamua jest fizycznie planetoidą. Według Piotra Guzika: „Wynik ten jest bardzo ważny, ponieważ spodziewano się, że odkrywane obiekty międzygwiazdowe będą w przeważającej większości kometami – tymczasem górą mogą być planetoidy”.

A.I., źródła: PAP, nature.com.

Tagi:

Wykorzystujemy pliki cookies, by dowiedzieć się, w jaki sposób użytkownicy korzystają z naszej strony internetowej i móc usprawnić korzystanie z niej. Dalsze korzystanie z tej strony internetowej jest jednoznaczne z zaakceptowaniem polityki cookies, aktualnej polityki prywatności i aktualnych warunków użytkowania. Więcej informacji Akceptuję